Хайлт

Google
 

Dienstag, 6. März 2007

Санчир гаригийг дээрээс нь харахад / Saturn from Above / Сатурн: вид сверху


Тайлбар: Санчир гаригийн ийм зургийг Дэлхий дээрээс авах боломжгүй юм. Дэлхийгээс авсан ямар ч зураг Санчир гаригийн шөнийн хагас болон түүний сүүдэр нь цагираг дээр туссаныг үзүүлж чадахгүй. Дэлхий нь Санчир гаригаас илүү наранд ойрхон оршдог тул бид зөвхөн уг гаригийн наран талыг нь л харж чаддаг. Энэ зургийг одоо Санчир гаригийн хиймэл дагуул болсон Cassini сансрын робот хөлгөөс авсан байна. Уг зураг дээр Санчир гаригийн цагиргийг бүтнээр нь харж болох ба өдөр шөнийг заагласан шугамын орчимд үүл байгааг харж болно.

Explanation: This image of Saturn could not have been taken from Earth. No Earth based picture could possibly view the night side of Saturn and the corresponding shadow cast across Saturn's rings. Since Earth is much closer to the Sun than Saturn, only the day side of the planet is visible from the Earth. In fact, this image mosaic was taken in January by the robotic Cassini spacecraft now orbiting Saturn. The beautiful rings of Saturn are seen in full expanse, while cloud details are visible near the night-day terminator divide.

Пояснение: Такое изображение Сатурна невозможно получить с Земли. С Земли нельзя увидеть ночную сторону Сатурна и тень, которую он отбрасывает на свои кольца. Так как Земля намного ближе к Солнцу, чем Сатурн, с нее всегда видна только дневная сторона планеты. Действительно, это составное изображение было получено в январе автоматическим космическим аппаратом Кассини, обращающимся в настоящее время вокруг Сатурна. Великолепные кольца Сатурна полностью раскрыты, а около терминатора - границы дня и ночи - видны детали облаков.

Freitag, 2. März 2007

Саран дээрх нар хиртэлт / Solar Eclipse from the Moon / Солнечное затмение на Луне

Тайлбар: Хагас сайны (6 сарын 3-ны) сар хиртэлтийг ихэнх газраас харж болох байсан. Жишээ нь Европ, Африк, баруун Азийн хүмүүс сарыг дэлхийн сүүдэр дундуур гулган гарах үзэгдлийг бүхэлд нь ажиглаж болох байсан бол Хойд Америкийн зүүн хэсэгт сар бүтэн хиртсэн байдалтайгаар мандсан юм. Энэ үед та сарны наад талд очсон бол манай гариг нарыг хэрхэн бүхэлд нь халхлахыг үзэх байлаа. Саран дээр байгаа хүнд ямар зүйл харагдах байсныг Hana Gartstein (Хайфа, Израиль) компьютер графикийн аргаар үзүүлжээ. Түүний зургийн дээд хэсэг болох Аполлон 17-гоос авсан дэлхийн зураг улаавтар өнгөтэй манангаар бүрхэгдсэн байгаа нь нарны гэрэл дэлхийн тоосорхог агаар мандлыг нэвтэрч байгааг дүрсэлжээ. Дэлхийн шөнө болж байгаа тал нь харанхуй, улаан өнгөтэй болсон сарны гэрэлд бүдэг харагдах ба дэлхийн диск нь нарны дискнээс дөрөв дахин том харагдах тул нарны титэм нь бүдэгхэн харагдана. Зүүн дээд хэсэгт нар дэлхийн дискний цаагуур далд орж байгааг үзүүлжээ.

Explanation: Parts of Saturday's (March 3) lunar eclipse will be widely visible. For example, skywatchers in Europe, Africa, and western Asia will be able to see the entire spectacle of the Moon gliding through Earth's shadow, but in eastern North America the Moon will rise already in its total eclipse phase. Of course if you traveled to the Moon's near side, you could see the same event as a solar eclipse, with the disk of our fair planet Earth completely blocking out the Sun. For a moon-based observer's view, graphic artist Hana Gartstein (Haifa, Israel) offers this composite illustration. In the cropped version of her picture, an Apollo 17 image of Earth is surrounded with a red-tinted haze as sunlight streams through the planet's dusty atmosphere. Earth's night side remains faintly visible, still illuminated by the dark, reddened Moon, but the disk of the Earth would appear almost four times the size of the Sun's disk, so the faint corona surrounding the Sun would be largely obscured. At the upper left, the Sun itself is just disappearing behind the Earth's limb.


Пояснение: Фазы лунного затмения, которое случится в грядущую субботу 3 марта, будут видны с большой части поверхности Земли. Так, наблюдатели в Европе, Африке, западной Азии увидят затмение от начала и до конца, когда Луна проскользит сквозь тень Земли. Для жителей же восточной части Северной Америки Луна взойдет уже в полной фазе затмения. Если Вы очутитесь на видимой стороне Луны в это время, то сможете наблюдать это же событие как солнечное затмение, т.е. когда диск планеты Земля полностью покроет Солнце. Специально для лунных наблюдателей художник Ана Гартстейн из израильского города Хайфа составила это изображение. В уменьшенной версии ее картинки изображение диска Земли, полученное во время полета корабля Аполлон-17, окружено красноватым солнечным свечением, прошедшим через пыльную атмосферу Земли. Ночная сторона Земли все-таки немного освещена закрытой от Солнца красной Луной. Диск Земли, видимый с поверхности Луны, в четыре раза больше диска Солнца, поэтому слабое свечение короны Солнца будет скрыто от наблюдателя. Слева сверху на картинке Солнце только-только появляется из-за лимба Земли.

Donnerstag, 1. März 2007

Ангараг гариг Розетта аппаратаас / Rosetta Over Mars / Розетта над Марсом


Тайлбар: Хоёр сарын 25-нд Ангарагаас 1000 км-ийн зайнаас авсан энэ зураг дээр Европын Сансанр судлалын Агентлагийн Розетта хөлгийн самбар харагдаж байна. 2004 оны гурван сард хөөрсөн Розетта аппарат Ангараг гаригийн таталцлыг ашиглан маневр хийж байх энэ үедээ уг гаригт хамгийн ойрхон байсан. Түүний эцсийн зорилго нь 67Р/Чурюмов-Герасименко сүүлт од дээр буух явдал юм. Сүүлт одыг мөрдөгч уг хөлгийн доор Ангарагийн Сырт гэдэг мужийн харанхуй хил харагдаж байна. Гэвч энэ зургийг хэн авсан бэ? Уг зургийг Розеттагийн газардагч модуль дээр байгаа зургийн системийг (CIVA) шалгах үед авсан байна. Фила модуль нь 100 кг жинтэй хайрцаг хэлбэртэй ба гурван хөлтэй юм. 2014 оны арван нэгэн сард Розетта сүүлт одны цөмд ойртох үед уг модуль газардана гэж тооцоолж байгаа.

Explanation: Panels on ESA's Rosetta spacecraft appear in the foreground of this intriguing image of Mars recorded on February 25 at a range of about 1,000 kilometers. Launched in March 2004, Rosetta was near its closest approach to the Red Planet during a gravity assist flyby maneuver and is ultimately destined to rendezvous with a comet designated 67P/Churyumov-Gerasimenko. Below the comet-chasing spacecraft lies a dark boundary along the martian Syrtis region. But wait ... who took the picture? The picture was actually captured by the imaging system (CIVA) onboard Rosetta's lander, Philae, switched on for testing. The three-legged, box-shaped, 100 kilogram Philae is scheduled to attempt a landing on the comet nucleus after Rosetta's rendezvous in November 2014.


Пояснение: Панели космического аппарата Европейского космического агентства Розетта видны на переднем плане этого интригующего изображения Марса, полученного 25-го февраля с расстояния около тысячи километров. Запущенный в марте 2004 года аппарат Розетта в это время находился на наименьшем расстоянии от Красной планеты при пролете около нее, совершая гравитационный маневр. Его конечная цель - встреча с кометой 67P/Чурюмова-Герасименко. Под преследующим комету космическим аппаратом видна темная граница марсианской области Сырт. Но подождите ... а кто же фотографировал? Снимок был сделан включенной для проверки системой для получения изображений (CIVA) на борту посадочного модуля Розетты. Модуль Фила весит 100 килограммов, имеет форму коробки и снабжен тремя опорами. Предполагается, что он совершит посадку на ядро кометы после того, как Розетта приблизится к комете в ноябре 2014 года.

Freitag, 29. September 2006

NGC 5905 ба NGC 5908 / NGC 5905 and 5908 / NGC 5905 и NGC 5908


Тайлбар: NGC 5905 (зүүн талынх нь) болон NGC 5908 хоёр гайхалтай галактик нь хойд зүгийн Лууны ордонд орших ба биднээс 140 сая гэрлийн жилийн зайд байрлана. Энэ хоёр спираль галактикийн хоорондох зай нь 500 мянга орчим гэрлийн жил юм. Уг хоёр галактик нь спираль галактикийг ялгаатай байрлалаас харахад ямар харагдахыг тод харуулдаг. "Наашаа харсан" байрлалтай байгаа NGC 5905 нь тод харагдах төв хэсгээсээ гарсан спираль гарыг бүрдүүлэх сайтар харагдах оддын бөөгнөрөл бүхий спираль галактик гэдэг нь илт харагдаж байна. Хажуугаасаа харагдаж байгаа NGC 5908-ын хувьд спираль галактик гэдгийг нь тод харагдах цөм, спираль галактикийн дискийн онцлог болох гэрэл шингээгч хар судлууд баталж байгаа. Үнэхээр NGC 5908 нь сайтар судлагдсан хажуугаасаа харагддаг Сомбреро галактик буюу M104-тэй төстэй байдаг.


Explanation: These two beautiful galaxies, NGC 5905 (left) and NGC 5908 lie about 140 million light-years distant in the northern constellation Draco. Separated by about 500,000 light-years, the pair are actually both spiral galaxies and nicely illustrate the striking contrasts in appearance possible when viewing spirals from different perspectives. Seen face-on, NGC 5905 is clearly a spiral galaxy with bright star clusters tracing arms that wind outward from a prominent central bar. Oriented edge-on to our view, the spiral nature of NGC 5908 is revealed by a bright nucleus and dark band of obscuring dust characteristic of a spiral galaxy's disk. In fact, NGC 5908 is similar in appearance to the well studied edge-on spiral galaxy M104 - The Sombrero Galaxy.

Пояснение: Две красивые галактики - NGC 5905 (слева) и NGC 5908 находятся в северном созвездии Дракона и удалены от нас примерно на 140 миллионов световых лет. Расстояние между этими спиральными галактиками - около 500 тысяч световых лет. Эта пара наглядно показывает, как сильно могут различаться по внешнему виду спиральные галактики, если смотреть на них под разными углами. NGC 5905 видна плашмя, и сразу ясно, что это спиральная галактика, с яркими звездными скоплениями, очерчивающими спиральные рукава, раскручивающиеся от хорошо заметного центрального бара. NGC 5908 видна с ребра, и о ее спиральной природе свидетельствуют яркое ядро и темная полоса поглощающей свет пыли, характерная для диска спиральной галактики. Действительно, NGC 5908 весьма похожа на хорошо исследованную видимую с ребра спиральную галактику M104 - галактику Сомбреро.

Donnerstag, 28. September 2006

RCW 86: Түүхэн хэт шинэ одны үлдэгдэл / RCW 86: Historical Supernova Remnant / RCW 86: остаток исторической сверхновой

Тайлбар: Манай эриний 185 онд хятадын одон орончид Нанмен бөөгнөрөл буюу одоогийн Альфа болон Бета Центаврыг агуулах тэнгэрийн хэсэгт шинэ од үүссэнийг тэмдэглэн үлдээжээ. Энэ шинэ од нь хэдэн сарын турш харагдаж байсан байна. Одоо үүнийг тэмдэглэгдсэн хамгийн анхны хэт шинэ од гэж үзэж байгаа. Өнөөдрийн зураг дээр 21-р зууны хоёр рентген туяаны дуран болох ХММ-Ньютон болон Чандрагаар авсан зургуудын нэгтгэл харагдаж байна. Орчин үеийн судалгаагаар RCW 86 бүрхүүл нь үнэхээр хэт шинэ одны дэлбэрэлтийн үлдэгдэл болох нь батлагдсан. RCW 86-ын энэ нийлмэл зурагт өндөр, дунд, бага энергитэй квантуудыг цэнхэр, ногоон, улаан өнгөөр дүрсэлсэн. Зураг дээр рентген туяанд гэрэлтдэг бодисоос бүтсэн бүрхүүл томорч байгаа нь харагдаж байна. Үлдэгдлийн одоогийн хэмжээ 50 гэрлийн жил байгаа болон бүрхүүл дэх цохилтын долгионы хурдыг хэмжсэнээр түүний насыг тодорхойлж болно. Энэ зураг дээр тооцоо хийсний үндсэн дээр манай эриний 185 оны үед хэт шинэ одны дэлбэрэлтийн гэрэл дэлхийд ирж болох байж гэдгийг баталсан. RCW 86 үлдэгдэл нь манай галактикийн хавтгайн ойролцоо байрладаг ба 8200 гэрлийн жилийн алсад оршино.


Explanation: In 185 AD, Chinese astronomers recorded the appearance of a new star in the Nanmen asterism - a part of the sky identified with Alpha and Beta Centauri on modern star charts. The new star was visible for months and is thought to be the earliest recorded supernova. Data from two orbiting X-ray telescopes of the 21st century, XMM-Newton and Chandra, now offer evidence that supernova remnant RCW 86 is indeed the debris from that stellar explosion. Their composite, false-color view of RCW 86 shows the expanding shell of material glowing in x-rays with high, medium, and low energies shown in blue, green, and red hues. Shock velocities measured in the x-ray emitting shell and an estimated radius of about 50 light-years can be used to find the apparent age of the remnant. The results indicate that light from the initial explosion could well have first reached planet Earth in 185 AD. Near the plane of our Milky Way Galaxy, RCW 86 is about 8,200 light-years away.

Пояснение: В 185 году нашей эры китайские астрономы задокументировали появление новой звезды в астеризме (скоплении) Нанмен - поле на небе, включающее в себя, в том числе, звезды α и β современного созвездия Центавра. Та новая звезда была видна еще в течение нескольких месяцев. Теперь считается, что это самая первая из задокументированных сверхновых. На сегодняшней картинке показаны кадры, полученные двумя рентгеновскими телескопами 21-го столетия - XMM-Ньютон и Чандра. Современные данные явно свидетельствуют, что наблюдаемая оболочка RCW 86 действительно представляет собой остаток от взрыва звезды. Составные рентгеновские изображения RCW 86 представлены в условных цветах так, что голубым, зеленым и красными цветами показаны кванты высоких, умеренных и низких энергий. На изображениях видна расширяющаяся оболочка, состоящая из светящегося в рентгеновских лучах вещества. По видимому размеру остатка, который на настоящий момент составляет 50 световых лет, и измеренным скоростям ударных волн в оболочке можно определить возраст остатка. Так, результаты обработки этих изображений показали, что свет от самого взрыва вполне мог достигнуть Земли в 185 году нашей эры. Остаток RCW 86 находится вблизи плоскости нашей Галактики и удален от Земли на 8200 световых лет.