Хайлт

Google
 

Dienstag, 5. Februar 2008

Холмсын сүүлт одны гурван сарын зураг / Three Month Composite of Comet Holmes

Тайлбар: Холмсын сүүлт од яаж өөрчлөгдөж байсан бэ? Арван сарын сүүлээр гэнэт сая дахин тодорсныхоо дараа сүүлийн гурван сарын турш 17P/Холмс сүүлт одны цөм нь томорч, бүдэг болж байв. Энэ нэгтгэсэн зураг дээр Холмсын сүүлт одны цөм болон сүүл яаж өөрчлөгдөж байсныг харж болно. Дэлхийн тохиромжтой байрлалыг ашиглан 11 сард бид Ангарагийн тойрог замын гадна байрлах Холмсын сүүлт одыг эгц урдаас нь харж байсан бол сүүлийн саруудад хажуугаас нь харах болсон. Үүний хажуугаар сүүлт одны өөрийн хөдөлгөөн дээр дэлхийгээс харах өнцөг өөрчлөгдөж байснаас цаад талд байгаа однуудтай харьцангуйгаар шилжиж байсан. Холмсын сүүлт одны мушгирсан зам нь дэлхийн тойрог замын хурдан хөдөлгөөнөөс болж гүйцэгдэж байгаатай нь холбоотой. Холмсын сүүлт одны хэмжээ нь одоогоор нарнаас тав дахин том болоод байгаа. Уг сүүлт одны зургийг урт хугацаа ашиглан авбал тод харагдах болно.

Explanation: How has Comet Holmes changed? Since brightening unexpectedly by nearly one million fold in late October, the last three months have found the coma of Comet 17P/Holmes both expanding and fading. This spectacular composite image shows how the coma and tail of Comet Holmes have changed. Due to Earth's changing vantage point, Comet Holmes, out beyond the orbit of Mars, was seen in November nearly head-on, but in recent months is seen more from the side. Additionally, the comet's motion, when combined with Earth's changing perspective, has caused the comet to have shifted relative to the background stars. The curved path of Comet Holmes shows it to be undergoing apparent retrograde motion as the Earth orbits quickly in front of it. The extent of the coma currently makes Comet Holmes over five times the physical size of our Sun. Anecdotal evidence holds that the comet is hard to see without long photographic exposures, but on such exposures the comet may still be an impressive sight.

Пояснение: Как изменялась комета Холмса? В конце октября она неожиданно поярчала почти в миллион раз. За прошедшие с тех пор три месяца кома кометы 17P/Холмса расширялась, а ее блеск ослабевал. На этом эффектном составном изображении видно, как менялись кома и хвост кометы Холмса. Комета Холмса находится за пределами орбиты Марса. В ноябре она была видна почти "в лоб", однако из-за движения Земли по орбите луч зрения меняет направление, и в последние месяцы она видна уже сбоку. Наложение движения самой кометы и движения Земли приводит к тому, что комета перемещается по небу относительно далеких звезд. Искривленный путь кометы Холмса показывает, что наблюдается ее попятное движение - находящаяся ближе к Солнцу Земля обгоняет комету, двигаясь по своей орбите. В настоящее время кома настолько расширилась, что физический размер кометы Холмса более чем в пять раз превысил размер Солнца. Существует мнение, что комету трудно увидеть, если не использовать продолжительные фотографические экспозиции. Однако на полученных с длинными выдержками снимках комета все еще выглядит весьма впечатляюще.

Montag, 4. Februar 2008

Буд дээрх аалз хэлбэрийн тогоо / A Spider Shaped Crater on Mercury / Похожий на паука кратер на Меркурии

Тайлбар: Будын энэ тогоо яагаад аалз шиг хэлбэртэй байна вэ? Өнгөрсөн сард автомат удирдлагатай Мессенжер сансрын хөлөг Буд гаригийн хажуугаар нисч өнгөрөхдөө наранд хамгийн ойрхон энэ гаригийн хэнд ч харагдаагүй хэсгийн зургийг авч чадсан байна. Будын Калорис гэдэг асар том сав газрын төв хэсгийн энэ зураг дээр дундаас нь өвөрмөц цацраг гарсан тогоог харж болно. Ийм ховилтой тогоог өмнө нь нарны системээс олоогүй байсан юм. Тогоо болон цацраг хэлбэрийн ховилын хоорондох холбоо судлагдаагүй байгаа. Эдгээр цацрагууд нь тогоотой хамт үүссэн байж болох ч бас зүгээр л тогооны хажууд байж таарсан байж болох юм. Энэ нь удахгүй судлагдах асуудал болж байна. 2011 онд хөдөлгүүрээ асааж Буд орчмын тойрог замд орохоосоо өмнө Мессенжер дахин хоёр удаа уг гаригт ойртохоор төлөвлөгдсөн.

Explanation: Why does this crater on Mercury look like a spider? When the robotic MESSENGER spacecraft glided by the planet Mercury last month, it was able to image portions of the Sun's closest planet that had never been seen before. When imaging the center of Mercury's extremely large Caloris Basin, MESSENGER found a crater, pictured above, with a set of unusual rays emanating out from its center. A crater with such troughs has never been seen before anywhere in our Solar System. What isn't clear is the relation of the crater to the radial troughs. Perhaps the crater created the radial rays, or perhaps the two features appear only by a chance superposition -- the topic is sure to be one of future research. MESSENGER is scheduled to fly past Mercury twice more before firing its thrusters to enter orbit in 2011.

Пояснение: Почему этот кратер на Меркурии выглядит похожим на паука? Когда автоматический космический аппарат Мессенджер в прошлом месяце пролетел около Меркурия, ему удалось сфотографировать области на этой ближайшей к Солнцу планете, которые до этого никогда не удавалось рассмотреть. На изображениях центра огромного Бассейна Калорис на Меркурии был обнаружен показанный на этой картинке кратер с необычными лучами, выходящими из его середины. До сих пор в нашей Солнечной системе не было обнаружено кратеров с такими желобами. Пока остается неясной связь кратера с радиальными желобами. Возможно, радиальные лучи были созданы кратером, однако эти образования могли оказаться рядом случайно. Несомненно, этот вопрос будет предметом дальнейших исследований. Запланированы еще два пролета Мессенджера около Меркурия перед тем, как в 2011 году он включит двигатели и выйдет на орбиту этой планеты.

Sonntag, 3. Februar 2008

V838 Ганц эвэртийн гэрлийн цуурай / Light Echoes from V838 Mon / Световое эхо от V838 Единорога

Тайлбар: V838 Ганц эвэрт яагаад гэрэл цацруулсан бэ? Үл мэдэгдэх шалтгаанаар V838 Ганц эвэрт одны гадаад бүрхүүл агшин зуурт тэлж 2002 оны нэг сард Сүүн зам Галактикийн хамгийн тод од болсон байна. Дараа нь мөн л богино хугацаанд унтарчээ. Одны ийм хэлбэрийн гэрэл цацаргалт өмнө нь ажиглагдаж байгаагүй юм. Хэт шинэ эсвэл шинэ одны дэлбэрэлтийн үед оддын бодис одод хоорондын зайд цацагддаг. V838 Ганц эвэртийн гэрэлтэлтийг ийм байдлаар тайлбарлаж болох боловч Хаббл сансрын дурангаар авсан энэ зураг дээр та одноос тархаж буй тод гэрлийн цуурайг харж байна. Гэрлийн цуурай гэдэг нь одыг дэлбэрэхээс нь өмнө хүрээлж байсан од хоорондын тоосны давхаргуудаас ойсон гэрлийг хэлдэг. V838 Ганц эвэрт од нь биднээс 20 мянган гэрлийн жилийн алсад Ганц эвэртийн оддын дунд оршино. Гэрлийн цуурайг үүсгэж байгаа тоосон бүрхүүл нь 6 гэрлийн жилийн диаметртэй.

Explanation: What caused this outburst of V838 Mon? For reasons unknown, star V838 Mon's outer surface suddenly greatly expanded with the result that it became the brightest star in the entire Milky Way Galaxy in January 2002. Then, just as suddenly, it faded. A stellar flash like this has never been seen before -- supernovas and novas expel matter out into space. Although the V838 Mon flash appears to expel material into space, what is seen in the above image from the Hubble Space Telescope is actually an outwardly moving light echo of the bright flash. In a light echo, light from the flash is reflected by successively more distant rings in the complex array of ambient interstellar dust that already surrounded the star. V838 Mon lies about 20,000 light years away toward the constellation of the unicorn (Monoceros), while the light echo above spans about six light years in diameter.


Пояснение: Почему произошла вспышка звезды V838 Единорога? По причинам пока неизвестным внешние слои звезды V838 Единорога в мгновенье сильно расширились, так что звезда стала самой яркой по всей Галактике в январе 2002 года. А потом она так же быстро стала угасать. Вспышка звезды подобного рода ранее не наблюдалась. Известно, что при взрыве сверхновой или новой звезды звездное вещество выбрасывается в межзвездную среду. И хотя вспышку V838 Единорога можно объяснить выбросом вещества, как это и можно проинтерпретировать, глядя на изображение космического телескопа им. Хаббла, на самом же деле вы видите лишь движущееся вдали от звезды световое эхо яркой вспышки. Световое эхо представляет собой свет вспышки, отраженный от системы удаленных от звезды последовательных оболочек межзвездной пыли, которая окружала звезду еще и до вспышки. V838 Единорога находится на расстоянии 20 тысяч световых лет от нас в созвездии Единорога. Пылевые оболочки, обусловливающие явление светового эхо, составляют в диаметре около шести световых лет.

Samstag, 2. Februar 2008

Өглөөний тэнгэр дэх Сугар ба Бархасбадь гариг / Venus and Jupiter in Morning Skies

Тайлбар: Нар мандахаас өмнө тэнгэрийн зүүн хэсэгт гэрэлтэж байдаг хоёр тод биет бол нарны хүүхдүүд болох Сугар болон Бархасбадь гаригууд юм. Нэгдүгээр сарын 30-нд авсан энэ зураг дээр байгаа Сугар ба Бархасбадь гаригууд нь шөнийн тэнгэрт Сарны дараа хоёр, гуравдугаарт орох тод биетүүд бөгөөд хоорондоо 2 градусын зайтай байна. Харин өчигдөр өглөө хоорондох зай нь хагас градус хүртэл багассан байсан. Наад талд байгаа чимээгүй газар нь Каспийн тэнгисийн зүүн өмнөд хэсэг дэх шувуу, зэрлэг амьтдын нутаг болох Мианкалегийн хагас арал болон Горганы булан юм. Дэлхийн өглөө эрт боссон хүмүүс ойрын хоёр өдөрт Сугар болон Бархасбадь гариг ойртох болон хуучин хавирган сарыг үзэх болно.


Explanation: These two celestial beacons shining brightly in the east before sunrise are actually children of the Sun, the planets Venus and Jupiter. The second and third brightest objects in the sky at Night after the Moon, Venus and Jupiter appeared separated by about 2 degrees when this picture was taken on January 30th, but closed to within nearly half a degree early yesterday morning. In the serene foreground is the shoreline along the Miankaleh Peninsula and Gorgan Bay, an important bird and wildlife refuge in the southeastern Caspian Sea. Over the next two days, early morning risers around the globe will be able to enjoy a close pairing of Venus and Jupiter with an old crescent Moon.

Freitag, 1. Februar 2008

Анхны "Эксплорер" / The First Explorer / Первый "Эксплорер"

Тайлбар: Тавин жилийн өмнө (1958 оны нэг сарын 31-нд) анхны "Эксплорер" хиймэл дагуулыг Байлдааны баллистик пуужингийн агентлаг дэлхий орчмын тойрог замд оруулсан байна. Америкт сансар судлалын эрин үеийг нээсэн Эксплорер 1 нь 11 кг жинтэй байсан. Түүн дотор температур хэмжигч, жижиг солирын цохилтыг мэдрэгч болон Жеймс А. Ван Аллены зохиосон сансар дахь электрон болон ионы нягтыг хэмжигч багаж байрлуулсан байжээ. Энэ багажаар хийсэн хэмжилтээр дэлхийн соронзон оронд баригдсан өндөр энергитэй электрон болон ионууд дэлхийг тойрон байрлаж байдгийг нээсэн. Уг мужийг Ван Аллены радиацийн бүслүүр гэж нэрлэжээ. Эксплорер 1 нь 1958 оны 2 сарын 28-наас эхлэн дохио илгээхээ больсон ч 1970 оны гурван сарыг хүртэл тойрог замдаа эргэлдсээр байсан. Сансар судлалын анхны эрдэмтдийн нэг Жэймс Ван Аллен 2006 оны 8 сарын 9-нд 91 настайдаа нас барсан байна.

Explanation: Fifty years ago (on January 31, 1958) the First Explorer, was launched into Earth orbit by the Army Ballistic Missile Agency. Inaugurating the era of space exploration for the United States, Explorer I was a thirty pound satellite that carried instruments to measure temperatures, and micrometeorite impacts, along with an experiment designed by James A. Van Allen to measure the density of electrons and ions in space. The measurements made by Van Allen's experiment led to an unexpected and startling discovery -- an earth-encircling belt of high energy electrons and ions trapped in the magnetosphere now known as the Van Allen Radiation Belt. Explorer I ceased transmitting on February 28, 1958, but remained in orbit until March of 1970. Pioneering space scientist James Van Allen died on August 9th, 2006 at the age of 91.


Пояснение: Пятьдесят лет назад (31-го января 1958 года) первый "Эксплорер" был запущен на околоземную орбиту Военным агентством баллистических ракет. Открывший эру космических исследований в США, Эксплорер I был спутником весом всего в 30 фунтов (11 килограммов). На нем было установлено оборудование для измерения температуры, столкновений с микрометеоритами, а также прибор, разработанный Джеймсом А. Ван Алленом, предназначенный для измерения плотности электронов и ионов в космическом пространстве. Измерения, осуществленные этим прибором, привели к неожиданному и удивительному открытию: вокруг Земли существует пояс из электронов и ионов с высокой энергией, захваченных магнитосферой. Сейчас он называется радиационным поясом Ван Аллена. Эксплорер I перестал передавать сигналы 28-го февраля 1958 года, однако он оставался на орбите до марта 1970 года. Джеймс Ван Аллен - один из первых ученых, занимающихся космическими исследованиями - скончался 9 августа 2006 года в возрасте 91 года.